Vertelbijeenkomst Brussel: Wat zouden jullie doen?

Op 27 januari is het International Holocaust Remembrance Day, de dag waarop internationaal de Holocaust wordt herdacht. In het kader van Theater Na de Dam zijn er door heel Europa voorstellingen te zien, zo ook in Brussel. Theatermaker Pleun Peters vertelt.

Zondagmiddag 24 november. Vijf jongeren tussen de 12 en 17 jaar zitten aan tafel. Thee, koekjes en een voorgesneden cake staan in het midden. Ze wachten. Met een hoofd vol vragen speculeren ze hoe hij eruit zal zien. Zo’n oud petje en een lange jas. Nee, een snor, zo’n grote gekrulde snor. Nee, ik denk dat hij zich echt juist netjes heeft geschoren voor deze middag, dat ‘ie z’n best heeft gedaan, omdat hij niet meer zo vaak dit soort dingen doet. Groot, ik denk ook dat hij groot is.

Dan horen we iemand binnen komen schuifelen, het is hem, Simon Gronowski, zich ver excuserend in het Frans, het was zo druk in de straat, geen plek om zijn auto te parkeren. 88 jaar. Hij had de auto van zijn dochter mogen lenen.

Ik zie de blikken gaan. Nee, zo hadden we ‘m niet voorgesteld. Hij gaat zitten, krijgt een kopje thee en vraagt of hij in het Frans mag praten. Door alle drukte en het zoeken kan hij zich nu beter uitdrukken in zijn moedertaal. Geen probleem, we vertalen.

De vijf jongeren branden los, vragen raak en Simon verteld. Chronologisch. Wacht, niet te snel, heb geduld, daar komen we zo. Langzaamaan worden we allemaal de oorlog ingezogen, meegenomen het verhaal in: naar Brussel, jaren ’40; naar het onderduikadres van de familie Gronowski; naar Mechelen, kazerne Dossin; de trein in naar Auschwitz; de sprong uit de trein de donkere nacht in; naar het huisje van die lieve politieman die hem de kleren van zijn zoon aantrok en weer helemaal proper op de trein naar Brussel zette; naar het moment van de bevrijding, toen Simon te horen kreeg dat zijn moeder en zusje niet meer terug zouden komen en zijn vader stierf van verdriet; naar hoe Simon plots als jongen van 12 er helemaal alleen voor stond. Nee, zo hadden we het ons niet voorgesteld. Dit hadden we nooit kunnen bedenken.

Ten slotte stelde Simon ons een vraag. Wat zouden jullie doen? Zouden jullie kunnen vergeven? Daar zaten wij met een mond vol tanden. We stamelden iets als: ik weet het niet, misschien, tja dat ligt eraan. Dat hadden we ons nog niet voorgesteld.

En zo eindigden we deze zondagmiddag met een hoofd vol van één verhaal. Salut Simon, we zien u de 26e januari bij Wie niet weg is, is gezien!