4 vragen aan Rik van den Bos

Hoe komt TNDD bij jou en wat is het dat jou als schrijver aanspreekt in deze opdracht?

Met deze opdracht wil TNDD het ontwikkelen van nieuw repertoire omtrent de Tweede Wereldoorlog stimuleren. Ik ben een toneelschrijver die voor dit project niet een heel sterke binding met de Tweede Wereldoorlog had. Ik vermoed dat dit voor Jaïr en Bo juist een reden is geweest om mij te vragen.
Voor mij als schrijver was dit project een grote uitdaging. De laatste jaren ben ik mij meer en meer gaan verbinden met grote thema’s. De Tweede Wereldoorlog is één van de grootste thema’s van de moderne tijd, waarin voor fictie veel valkuilen verborgen zitten.

Hoe vind je het dat iedereen jouw tekst gaat lezen op 4 mei?

Nou, ik hoop dat op 4 mei meer mensen In Vrede gaan horen, dan dat er mensen lezen. Maar goed: dat vind ik ongelofelijk mooi. Ik heb anderhalf jaar gewerkt aan dit stuk en nu is het klaar om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Dat zoveel theatergezelschappen mee willen doen vind ik fantastisch.
Als er trouwens mensen zijn die het stuk ook nog willen lezen. Dat kan, want TNDD geeft het uit bij De Nieuwe Toneelbibliotheek in een boekje.

In vrede is gebaseerd op echte verhalen, vertel

Ik wilde heel graag een actueel hedendaags stuk schrijven. Dus niet een stuk dat zich in 1944 afspeelt, maar een stuk dat zich in 2015 afspeelt en waarin de personages beïnvloed zijn door iets wat in 1944 is gebeurd.
Aan de ene kant is dat een groot verhaal gebaseerd op het leven van Josua Ossendrijver. Hij kwam er pas jaren na de oorlog achter, dat zijn identiteit helemaal anders is, dan dat zijn ouders hem hadden verteld. Via een serie hoogbejaarde vrouwen komt op de valreep de waarheid nog boven water.
De laatste getuigen van de oorlog bereiken nu een hoge leeftijd. We leven nu in het tijdperk waarin bepaald wordt of verhalen nog verteld worden of voor altijd geheim blijven.
Ik heb van Josua het vertrouwen gekregen om zijn verhaal te fictionaliseren. Om verschillende betrokken omtrent zijn verhaal een stem te geven.

 

Aan de andere kant is dat een verhaal van een jongen die ‘niets met de oorlog heeft’. Die daar nog nooit echt over heeft nagedacht. Hij wordt juist ineens geconfronteerd met iets dat in zijn huis heeft plaatsgevonden in de oorlog. Maar hij is helemaal niet voorbereid op die confrontatie. Hij kent zijn geschiedenis niet, dus kan zich helemaal niet verhouden tot de verschrikkelijke dingen die gebeurd zijn. Ineens komt alles in één keer op hem af en daar reageert hij nogal overtrokken op. Hij dacht vrij te zijn, hij blijkt eerder emotioneel gehandicapt.
Ikzelf zou tot voor kort het meest op deze laatste jongen lijken. Ik hoop dan ook dat veel jonge mensen naar In Vrede komen kijken. Ik denk dat het een verrijking is om niet net te doen of de oorlog 800 jaar geleden plaatsvond. Door met mijn opa en oma en ouders te praten ben ik mijn familie en mezelf beter gaan begrijpen. Door met mensen uit mijn straat te praten ben ik het eigenaardige gedrag van sommige mensen beter gaan begrijpen, door met Josua te praten is een nieuwe vriendschap ontstaan.

Hoe pak je zo’n schrijfopdracht aan?

Ik heb er eerst lang over gedaan om dit project voor mezelf te verantwoorden. ‘Wat is de mogelijke toegevoegde waarde van een stuk over de Tweede Wereldoorlog van mijn hand?’. Pas toen ik die vraag kon beantwoorden op zowel persoonlijk als artistiek niveau kon ik verder met mijn research, mijn verhalen zoeken, personages ontwikkelen en gaan schrijven.

 

 

Klik hier voor Toneelgroep Amsterdam
Klik hier voor Theater Utrecht
Klik hier voor Ro Theater
Klik hier voor Toneelgroep Maastricht
Klik hier voor Zuidelijk Toneel
Klik hier voor Tryater Leeuwarden
Klik hier voor Noord Nederlands Toneel en Moeremans & Sons